Geçmişin İzinde, Günümüzün Eşiğinde: Gri Pasaportun Hikayesi Bir tarihçi için her belge bir iz, her iz bir hikâyedir. Arşivlerde gezinirken renklerin bile bir anlam taşıdığını fark ederiz: kırmızı diplomatik gücü, yeşil ayrıcalığı, lacivert sıradan vatandaşın yolculuğunu, gri ise devlet adına hareket eden ama halktan kopmamış bir kesimin görevini simgeler. İşte gri pasaport da tam bu sınırda doğmuştur — devletin temsil gücüyle halkın emeği arasındaki hassas çizgide. Gri Pasaport Nedir? Gri pasaport ya da resmî adıyla “hizmet pasaportu”, devlet kurumlarında çalışan kamu görevlileri veya kamu hizmeti için yurtdışına gönderilen kişilere verilir. Bu pasaportu taşıyan bireyler, diplomatik temsilciler gibi imtiyazlı değildir; fakat…
10 YorumDokunuşla Keşfet Blogu Yazılar
Grek mi Yunan mı? Bir Tarihçinin Gözüyle Kimlik, Dil ve Kültürün Serüveni Bir tarihçi olarak geçmişin tozlu sayfalarında gezinirken, karşımıza çıkan her kavram aslında bir kimlik mücadelesinin parçasıdır. “Grek mi Yunan mı?” sorusu da tam olarak böyle bir tartışmanın merkezinde durur. Çünkü bu basit gibi görünen kelime farkı, binlerce yıllık kültürel dönüşüm, politik kimlik ve medeniyetin evrimiyle doğrudan ilişkilidir. Bugün “Yunanistan” dediğimiz ülkenin halkına neden “Grek” değil de “Yunan” dediğimizi anlamak, aslında tarihin dönüm noktalarını yeniden okumayı gerektirir. Antik Dönem: “Graikos”tan “Hellen”e Antik çağlarda, bugünkü Yunanistan coğrafyasında yaşayan halklar kendilerine “Hellen” derdi. Hellenler, ortak dil, din ve kültür çevresinde birleşmiş…
12 YorumGrafik Tasarım Hangi Üniversitede Okunmalı? Psikolojik Bir Bakışla Yaratıcılığın Yol Haritası Bir psikolog olarak insan davranışlarını anlamaya çalışırken sık sık şu soruyla karşılaşıyorum: “İnsan neden yaratır?” Sanatın, özellikle de grafik tasarımın ardında yalnızca estetik değil, bilişsel süreçler, duygusal deneyimler ve sosyal bağlamlar vardır. Bu yüzden “Grafik tasarım hangi üniversitede okunmalı?” sorusu, sadece mekânsal bir seçim değil; kişinin kendini ifade etme biçimini, öğrenme motivasyonunu ve içsel dünyasını da şekillendiren psikolojik bir karardır. Bilişsel Psikoloji Perspektifinden: Düşünmenin Görsel Dili Bilişsel psikolojiye göre öğrenme, bilgiyi işleme, hatırlama ve yeniden yapılandırma sürecidir. Grafik tasarım, bu süreci en yoğun biçimde tetikleyen alanlardan biridir. Öğrenci, bir…
10 YorumGerçekle Yüzleşmek Ne Demek? Edebiyatın Aynasında Hakikatin İzini Sürmek Kelimelerin gücü, insanın hem en derin acılarını hem de en parlak aydınlanmalarını taşır. Bir edebiyatçının kalemi, yalnızca olayları değil, insanın iç dünyasındaki en kırılgan anları da görünür kılar. Gerçekle yüzleşmek tam da bu kırılganlıkta başlar: bir karakterin kendi içindeki aynaya bakması, bir anlatının perdeyi aralayıp hakikatin çıplak yüzünü göstermesidir. Bu yazı, edebiyatın güçlü anlatıları üzerinden “gerçekle yüzleşmek” kavramını çözümlemeye, insanın hakikatiyle kurduğu edebi ilişkileri irdelemeye odaklanıyor. Hakikatin Eşiğinde: Gerçekle Yüzleşmenin Edebi Temeli Gerçekle yüzleşmek, yalnızca bir durumu kabul etmek değildir; bu, insanın kendi benliğiyle, geçmişiyle ve vicdanıyla hesaplaşmasıdır. Fyodor Dostoyevski’nin Raskolnikov’u…
16 YorumBok Böceği Ne Yapar? Tarih, Ekoloji ve İnsanlık Üzerine Bir Düşünce Bok böceği — doğanın görünmez işçisidir. Kimi için yalnızca bir böcek, kimi içinse hayat döngüsünün en ilginç temsilcisidir. Çoğu insan onun yaşamına yalnızca birkaç saniyelik bir merakla bakar, ancak bu küçük yaratığın yaptığı iş, ekosistemlerin sürekliliği açısından son derece büyüktür. Bu yazıda, bok böceğinin tarihsel, ekolojik ve kültürel boyutlarını incelerken, aynı zamanda insanın doğayla olan ilişkisinin ne kadar kırılgan ve öğretici olduğunu da göreceğiz. Tarihin Tozlu Sayfalarında Bok Böceği Bok böceği (Scarabaeus sacer), antik Mısır’ın kutsal sembollerinden biriydi. Eski Mısırlılar, bu böceğin güneşi gökyüzünde yuvarlayan Ra’nın yeryüzündeki yansıması olduğuna…
10 YorumCaner Kız İsmi mi? Alışkanlıkların Konforunu Sarsan, Kıyasıya Bir İsim Tartışması “Caner’i kız çocuğuna koymak cesurca bir özgürlük mü, yoksa dilin ve kültürün mantığını görmezden gelen bir inat mı?” Evet, net soruyorum. Çünkü ebeveynlerin isim tercihi artık sadece “kulağa hoş geliyor mu?” meselesi değil; kimlik, toplumsal algı ve yaşam boyu sürecek pratik sonuçlar demek. Caner özelinde tartışmayı büyütmekten yanayım: Bu isim, yüzyıllardır erkek adı olarak anılıyor; peki bugün onu “unisex” kılığına büründürmek gerçekten özgürleştirici mi, yoksa kafa karıştırıcı bir şova mı dönüşüyor? Kısa cevap: Geleneksel Türkçe kullanımda Caner erkek ismidir. “Can” (ruh, yürek) + “er” (adam, yiğit) birleşimi, ismin cinsiyet…
12 YorumGüç, Örgütlenme ve Toplumsal Denge Üzerine: Anayasa’nın 51. Maddesi Ne Anlatıyor? Siyaset bilimi, yalnızca iktidarın kimde olduğunu değil, o iktidarın nasıl örgütlendiğini ve kimler tarafından sınırlandırıldığını da sorar. Güç, yalnızca devletin elinde değil, toplumun damarlarında da dolaşır. Sendikalar, dernekler, siyasi partiler… Bunlar modern demokrasinin kalp atışlarıdır. Bir siyaset bilimci olarak sıklıkla şu soruyu düşünürüm: “Devletin gücü mü toplumu şekillendirir, yoksa örgütlü toplum mu devleti dizayn eder?” Bu ikilemin en belirgin yansımalarından biri, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 51. maddesinde gizlidir. Çünkü bu madde, hem bireyin hem de topluluğun politik sahnede yerini belirler. — Anayasa’nın 51. Maddesi Nedir? Temel Tanım ve Kapsam 1982…
12 Yorum1 Ünite Kan Takviyesi Ne Kadar Sürer? Sağlık, Toplumsal Cinsiyet ve Adaletin Kesişiminde Bir Yolculuk Kan, hayatın kendisidir. Damarlarımızda dolaşan bu kırmızı sıvı yalnızca bedenimizi değil, insanlık olarak birbirimize olan bağlılığımızı da temsil eder. “1 ünite kan takviyesi ne kadar sürer?” sorusu ilk bakışta basit ve tıbbi bir bilgi gibi görünebilir; ancak derinlemesine baktığımızda, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi çok daha geniş alanlarla kesişir. Bu yazıda kan naklinin süresini, sadece biyolojik bir süreç olarak değil, toplumun değerleri ve eşitlik mücadeleleriyle iç içe bir deneyim olarak ele alacağız. Tıbbi Gerçek: 1 Ünite Kan Takviyesinin Süresi Temelden başlayalım. Tıp literatürüne…
14 YorumKöpek Demek Hakaret Sayılır Mı? Ekonomi Perspektifinden Bir İnceleme Ekonomistlerin, sınırlı kaynaklar ve yapılan seçimlerin sonuçları üzerine yoğunlaşan analizleri, bazen günlük dildeki ifade biçimlerinin ve toplumsal normların ardındaki daha derin ekonomik dinamikleri de açıklayabilir. Toplumda kullanılan kelimeler, yalnızca dilin aracı olarak kalmaz; bireylerin kararlarını, toplumsal normları ve bunun ekonomik sonuçlarını etkileyen unsurlar haline gelir. Peki, “köpek” gibi bir kelimenin hakaret sayılıp sayılmayacağı, gerçekten sadece dilsel bir sorun mudur, yoksa bu tür kelimelerin kullanımının arkasında derin ekonomik ve toplumsal anlamlar mı yatmaktadır? Bu yazıda, “köpek demek hakaret sayılır mı?” sorusunu ekonomi perspektifinden analiz ederek, bu tür dilsel ifadelerin toplumsal refah ve…
10 Yorumİzale-i Şuyu Satış Sonrası Para Ne Zaman Ödenir? Psikolojik Bir Bakış Bir Psikoloğun Meraklı Girişi: İnsan Davranışlarını Çözümlemek İnsanların, satış ve mülk paylaşımı gibi hukuki süreçlerdeki davranışlarını incelemek, bazen oldukça derin ve karmaşık bir konuya dalmayı gerektirir. Satış sonrası ödeme süreci, özellikle İzale-i Şuyu gibi mülk paylaşım davalarında, tarafların bilinçli ve bilinç dışı birçok motivasyonunun bir araya geldiği bir durumdur. Psikologlar olarak, insanların ne zaman ödeme yapacaklarına ve bu süreci nasıl deneyimleyeceklerine dair merakımız, daha çok onların psikolojik süreçlerini anlamakla ilgilidir. Bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji boyutlarında analiz yaparak, İzale-i Şuyu satış sonrası para ödeme sürecini daha derinlemesine incelemeye çalışacağız.…
12 Yorum